Mayıs ayının başında Almanya’daki sahaflar, gece saatlerinde gelen seri kitap siparişleriyle karşılaştı. İlk başta bu durumun teknik bir arıza olduğunu düşünen sahaflar, benzer siparişlerin Avrupa’nın farklı ülkelerindeki kitapçılara da ulaştığını öğrenince olayın geniş çaplı bir toplama operasyonu olduğunu anladı.
KİTAP TOPLAMA OPERASYONUNUN ARKASINDAKİ ŞİRKET
Siparişlerin çoğunluğunun Kanada merkezli Zoom Books adlı şirket tarafından verildiği belirlendi. Şirket, nadir eserlerden ziyade 1970 sonrası basılmış, ISBN numarası olan kurgu dışı kitapları tercih ediyordu. Depolarda biriken milyonlarca kitabın görüntüleri, bu eserlerin özenle korunmadığını ve rastgele yığıldığını gösterdi.
YAPAY ZEKA EĞİTİMİNDE KULLANILACAK
Uzmanlara göre bu alımların nedeni, yapay zekâ şirketlerinin eğitim verisi ihtiyacının değişmesi. Açık kaynak içeriklerin kullanımının ardından eski yemek kitapları, yerel tarih araştırmaları ve teknik alanlardaki basılı eserler gibi zengin metinlere yöneliyorlar. Ancak telif hakları nedeniyle kitapların dijital kopyalarının izinsiz kullanılması hukuki risk teşkil ediyor.
FARKLI ÜLKELERDE BENZER DURUMLAR
Hollanda’da da benzer bir gelişme yaşandı. Singapur merkezli 2077AI şirketi, Haarlem kentinde bir kitabevinden çok dilli bir koleksiyon için 3 bin kitap talep etti. Siparişlerde birbirinden tamamen farklı ve niş konular dikkat çekti.
KÜLTÜREL MİRAS ENDİŞESİ
Sahaflar başlangıçta satılmayan kitapların alıcı bulmasından memnunken, süreç içinde bu durumun kültürel etkileri konusunda endişe duymaya başladı. İkinci el kitap piyasası, eserlerin farklı okuyucular arasında dolaşmasını sağlayan önemli bir ekosistem oluşturuyor. Ancak milyonlarca kitabın tek merkezde toplanıp dijital veriye dönüştürülmesi kültürel mirasın azalmasına yol açabilir.

