Marka Strateji ve Brend Uzmanı Aida Ramiz, “Kişisel markalar artık sadece insanlar işin değil, yapay zeka sistemleri için de anlaşılır olmalı”
Dijital iletişim dünyası hızla değişirken kişisel markalaşma da yeni bir döneme giriyor. Özellikle yapay zekâ araçlarının hayatın her alanına dahil olması, uzmanların dijital dünyadaki görünürlüğünü yeniden tanımlıyor.
Marka Strateji ve Brend Uzmanı Aida Ramiz, kişisel markalaşmanın yalnızca sosyal medyada görünür olmak ya da Google aramalarında üst sıralarda çıkmak anlamına gelmediğini belirterek, yeni dönemde kişilerin uzmanlıklarının yapay zekâ sistemleri tarafından da doğru şekilde anlaşılmasının önem kazandığını vurguluyor.
GOOGLE’DA GÖRÜNÜR OLMAK ARTIK YETERLİ DEĞİL
Soru: Kişisel marka neden bu kadar önemli hale geldi?
Aida Ramiz: Kişisel marka aslında yeni bir kavram değil. Tom Peters, 1997 yılında yayımlanan “The Brand Called You” çalışmasıyla insanların da bir marka gibi düşünmesi gerektiğini ortaya koymuştu. Ancak bugün kişisel markanın önemi çok daha fazla arttı.
Çünkü insanlar artık yalnızca şirketleri değil, uzmanları, danışmanları, yöneticileri ve girişimcileri de araştırıyor. Bir kişinin ne yaptığı, hangi konuda uzman olduğu ve nasıl bir güven oluşturduğu kariyerinde doğrudan etkili hale geliyor.
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ SİZİ NASIL TANIYOR?
Soru: ChatGPT gibi yapay zekâ araçları kişisel markalaşmayı nasıl değiştiriyor?
Aida Ramiz: Bence en önemli değişim burada yaşanıyor. Geçmişte Google’da görünür olmak büyük ölçüde yeterliydi. İnsanlar adınızı arıyor ve hakkınızda bilgi buluyorsa dijital anlamda görünür olduğunuzu düşünüyorduk.
Fakat artık insanlar yapay zekâ sistemlerine “Bu konuda kim uzman?” diye sorabiliyor. Dolayısıyla uzmanlığınızın yalnızca insanlar tarafından değil, yapay zekâ sistemleri tarafından da doğru anlaşılması gerekiyor.
Bu nedenle farklı platformlarda birbirinden kopuk bilgiler vermek yerine, uzmanlığınızı tutarlı biçimde ortaya koymanız gerekiyor.
UZMANLIĞINIZI NETLEŞTİRİN
Soru: Uzmanlar yapay zekâ çağında dijital olarak nasıl görünür olmalı?
Aida Ramiz: Öncelikle hangi konuda uzman olduklarını netleştirmeliler. Ardından bu uzmanlığı LinkedIn profilleri, kişisel web siteleri, kurumsal sayfalar, basın haberleri, röportajlar, uzmanlık yazıları ve konferanslar gibi farklı alanlarda tutarlı biçimde göstermeliler.
Bir yerde kendinizi marka stratejisti, başka bir yerde iletişim uzmanı, başka bir platformda ise tamamen farklı bir uzmanlıkla tanımlarsanız dijital kimliğiniz dağılabilir.
Bugün sadece “Ben buradayım” demek yeterli değil. “Ben kimim, hangi konuda uzmanım ve neden güvenilirim?” sorularının cevabını net biçimde vermek gerekiyor.
TAKİPÇİ SAYISINDAN ÇOK GÜVEN ÖNEMLİ
Soru: Kişisel markada takipçi sayısı mı, güven mi daha önemli?
Aida Ramiz: Kesinlikle güven. Elbette takipçi sayısı bazı durumlarda önemli bir gösterge olabilir. Ancak binlerce takipçiniz olması, insanların size gerçekten güvendiği anlamına gelmez.
Kevin Kelly’nin “1,000 True Fans” yaklaşımında olduğu gibi, sizi gerçekten takip eden, söylediklerinize değer veren ve uzmanlığınıza güvenen bir topluluk çok daha kıymetli olabilir.
Kişisel markada amaç yalnızca kalabalık oluşturmak değil, anlamlı bir güven ilişkisi kurmaktır.
YAPAY ZEKÂ İÇERİKLERİ BİRBİRİNE BENZETEBİLİR
Soru: Yapay zekânın ürettiği içerikler kişisel markaları birbirine benzetebilir mi?
Aida Ramiz: Evet, bu önemli bir risk. Herkes aynı yapay zekâ araçlarını kullanarak benzer cümlelerle, benzer başlıklarla ve benzer anlatım biçimleriyle içerik üretmeye başladığında markalar birbirine benzeyebilir.
Ben yapay zekânın bir yardımcı olarak kullanılmasından yanayım. Ancak kişinin kendi düşüncesi, deneyimi, bakış açısı ve sesi içerikte mutlaka hissedilmeli.
Yapay zekâ sizin yerinize düşünen bir yapı değil, düşüncelerinizi daha etkili ifade etmenize yardımcı olan bir araç olmalı.
ÖZGÜNLÜK GÜVENİN TEMELİDİR
Soru: Yapay zekâ ile üretilen içeriklerde samimiyet ve güven nasıl korunabilir?
Aida Ramiz: Öncelikle şeffaf olmak gerekiyor. İçeriğin hazırlanmasında yapay zekâdan yararlanılmış olabilir. Ancak asıl mesele, ortaya çıkan içeriğin kişinin gerçek deneyimini ve düşüncesini yansıtıp yansıtmadığıdır.
İnsanlar zamanla yapay zekâ tarafından oluşturulmuş genel ifadelerle gerçekten bir uzmanın kendi deneyiminden çıkan fikirleri ayırt etmeye başlayacak.
Bu nedenle özgünlük, şeffaflık ve sorumluluk daha da önemli hale gelecek.
YAPAY ZEKÂ PR UZMANLARININ YERİNİ TAMAMEN ALAMAZ
Soru: Yapay zekâ, gelecekte halkla ilişkiler uzmanlarının yerini alabilir mi?
Aida Ramiz: Tamamen alacağını düşünmüyorum. Yapay zekâ içerik üretimi, analiz, veri değerlendirme ve süreçlerin hızlandırılması gibi alanlarda PR profesyonellerine çok ciddi katkılar sağlayabilir.
Ancak halkla ilişkiler yalnızca içerik üretmek değildir. İnsan ilişkileri, kurum kültürü, kriz yönetimi, itibar, bağlamı doğru okumak, etik kararlar almak ve empati kurmak gibi unsurlar da vardır.
James E. Grunig’in halkla ilişkiler alanındaki yaklaşımlarında da iletişimin yalnızca mesaj göndermekten ibaret olmadığı görülüyor. İlişki yönetimi, stratejik iletişim ve karşılıklı anlayış büyük önem taşıyor.
MODERN PR SADECE BASIN BÜLTENİ DEĞİLDİR
Soru: Günümüzde PR anlayışı nasıl değişiyor?
Aida Ramiz: Halkla ilişkileri hâlâ yalnızca basın bülteni göndermek olarak görmek doğru değil.
Gini Dietrich’in PESO modeli bu dönüşümü anlamak açısından önemli. Paid, Earned, Shared ve Owned Media olarak dört farklı alanın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bugün PR; medya ilişkilerinin yanında sosyal medya, içerik, topluluklar, dijital kanallar ve marka itibarının yönetimini de kapsıyor.
Asıl hedef sadece görünür olmak değil; güvenilir ve sürdürülebilir bir itibar oluşturmaktır.
KİŞİSEL MARKA İLE PR BİRBİRİNDEN AYRI DÜŞÜNÜLEMEZ
Soru: Kişisel marka ile PR arasında nasıl bir ilişki var?
Aida Ramiz: Kişisel marka, insanların sizin hakkınızda oluşan algısını ifade eder. PR ise bu algının stratejik olarak yönetilmesiyle ilgilidir.
Ancak burada çok önemli bir nokta var: PR, gerçek olmayan bir kişilik yaratmak için kullanılmamalı.
Bir kişinin sahip olmadığı bir uzmanlığı varmış gibi göstermeye çalışmak kısa vadede görünürlük sağlayabilir ama uzun vadede güven kaybına yol açar.
Kişisel marka gerçek uzmanlığın, deneyimin ve değerlerin doğru şekilde anlatılması üzerine kurulmalı.
ULUSLARARASI İLETİŞİMDE SADECE ÇEVİRİ YETERLİ DEĞİL
Soru: Uluslararası PR çalışmalarında en sık yapılan hatalar neler?
Aida Ramiz: En önemli hatalardan biri, merkezde hazırlanan iletişim stratejisinin bütün ülkelerde aynı şekilde uygulanabileceğini düşünmek.
Oysa her ülkenin kültürü, medya yapısı, toplumsal hassasiyetleri, hukuki düzenlemeleri ve tüketici davranışları farklı.
Bu nedenle uluslararası iletişimde yalnızca dili çevirmek yeterli değil. Kültürel uyarlama yapmak gerekiyor.
TÜRKİYE VE AZERBAYCAN’DA DİL BENZER OLABİLİR AMA KÜLTÜR TAMAMEN AYNI DEĞİL
Soru: Türkiye ve Azerbaycan arasındaki iletişim kültürünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Aida Ramiz: İki ülke arasında dil ve kültür açısından çok güçlü ortaklıklar var. Ancak bu durum iki toplumun iletişim biçimlerinin tamamen aynı olduğu anlamına gelmiyor.
Bir mesajın kelimelerini doğru çevirmek başka, o mesajı karşı tarafın kültürel kodlarına uygun hale getirmek başka bir şey.
Özellikle marka ve PR çalışmalarında kültürel hassasiyetlerin dikkate alınması gerekiyor.
EN BÜYÜK HATA, NEYLE TANINMAK İSTEDİĞİNİ BİLMEDEN GÖRÜNÜR OLMAYA ÇALIŞMAK
Soru: Kişisel markalaşmada yapılan en büyük hata nedir?
Aida Ramiz: Bence en büyük hata, kişinin neyle tanınmak istediğine karar vermeden görünür olmaya çalışması.
Sosyal medyada sürekli paylaşım yapmak tek başına kişisel marka oluşturmaz.
Önce uzmanlığınızı, değerlerinizi ve sizi diğerlerinden ayıran yönünüzü belirlemelisiniz. Sonrasında bunu tutarlı biçimde anlatmalısınız.
Kişisel marka kısa sürede oluşturulan bir imaj değil, zaman içerisinde inşa edilen bir itibardır.
HER KONUDA KONUŞMAK YERİNE BİR ALANDA DERİNLEŞİN
Soru: Kişisel marka oluştururken tek bir alana mı odaklanmak gerekir?
Aida Ramiz: Öncelikle bir ana uzmanlık alanının belirlenmesini doğru buluyorum. Ancak bu, kişinin yalnızca tek bir konu hakkında konuşması gerektiği anlamına gelmez.
Ana uzmanlığınızın etrafında ilişkili alt başlıklar oluşturabilirsiniz. Buradaki önemli nokta, insanların sizi belirli bir uzmanlık alanıyla ilişkilendirebilmesidir.
Her konuda konuşmak yerine belirli bir alanda derinleşmek, kişisel markanın daha güçlü algılanmasını sağlar.
GELECEKTE ÖZGÜN VE DOĞRULANABİLİR İÇERİK DAHA DEĞERLİ OLACAK
Soru: Önümüzdeki dönemde kişisel markalaşmada hangi trendleri göreceğiz?
Aida Ramiz: Yapay zekâ tarafından oluşturulan kişi ve marka temsilleri daha fazla önem kazanacak. Güvenilir ve doğrulanabilir kaynakların değeri artacak.
Özgün içerik üretimi, niş topluluklar, kısa ve doğal videolar, çevrim içi eğitimler ve özellikle LinkedIn gibi profesyonel platformlarda düşünce liderliği daha önemli hale gelecek.
Ayrıca içeriklerin kaynağını ve geçmişini doğrulamaya yönelik teknolojiler de önem kazanacak. C2PA ve Content Credentials gibi çalışmalar bu açıdan dikkat çekici.
Önümüzdeki dönemde sadece “Ne kadar içerik ürettiniz?” sorusu değil, “Bu içerik gerçekten size mi ait, ne kadar güvenilir ve hangi uzmanlığa dayanıyor?” soruları da önem kazanacak.
ÖNCE NEYLE TANINMAK İSTEDİĞİNİZE KARAR VERİN
Soru: Kişisel marka oluşturmak isteyenlere tek bir tavsiyeniz ne olur?
Aida Ramiz: Öncelikle kendinize şu soruyu sorun: “İnsanların beni hangi konuda hatırlamasını istiyorum?”
Bu sorunun cevabını bulduktan sonra uzmanlığınızı ortaya koyun. Düzenli olun, tutarlı olun, özgün olun ve güven oluşturmaya odaklanın.
Kişisel marka bir gecede oluşmaz. Sabır ister. İnsanların zihninde bir yer edinmek için sürekli aynı mesajı tekrarlamak değil, aynı değeri farklı yollarla tutarlı biçimde göstermek gerekir.
Yapay zekâ çağında görünür olmak kolaylaşabilir. Ancak güvenilir, özgün ve hatırlanabilir olmak hâlâ insanın kendi emeğini ve karakterini gerektiriyor.
