24 Haziran seçimleri

  • 2018-06-22 06:22:47 Tarihinde Yazıldı
  • yazdir Yazdır
24 Haziran seçimleri

Öncelikle belirtmek gerekir ki, böyle bir seçim atmosferi ve seçim sisteminde hangi partinin kaç milletvekili çıkarabileceğine yönelik öngörüler elbette tam olarak gerçeği yansıtamaz.

Ancak başlıkta da yazdığım gibi, ‘En yüksek olasılık’ olarak değerlendirilmelidir.  Başlıktaki bu olasılık öngörüsünü maç tahmini gibi algılamamanızı isterim.

Bu öngörüyü yaparken önceki seçim sonuçları, partilerin almış olduğu oy sayıları, oy yüzdeleri, seçmen sayıları, seçimlere katılım oranlarını inceledim.

Siyasi partilerin genel konjonktürünü, Kocaeli’deki milletvekili listelerini, seçim çalışmalarını, sokaktaki vatandaşın ne düşündüğünü de hesaba kattım.

Gazeteci olarak sadece televizyon, gazete, sosyal medyadan fikir edinmek yerine seçim sonuçlarına etki edecek tüm etkenleri gözden geçirdim.

7 Haziran 2015 seçimlerinde Kocaeli’nin seçmen sayısı 1 milyon 115 bin civarında. Katılım oranı % 89.  Partilerin aldığı oy yaklaşık şu şekilde:

Ak Parti 487.000 (% 46,3), CHP 256.000 (%24,4), MHP 161.000 (%15,3), HDP 78.000 (%7,4), SP 53.000 (%5)

1 Kasım seçimlerinde seçmen sayısı 1.222 bin civarında. Katılım oranı %88. Partilerin aldığı oy ise şu şekilde:

Ak Parti 621.000 (%56,5), CHP 257.000 (%23,4), MHP 123.000 (11,2), HDP 61.000 (%5,5), SP 18.000 (%1,6)

Gelelim bugüne.

24 Haziran seçimlerinde ilimizde yaklaşık 1 milyon 335 bin seçmen oy kullanacak. Katılım oranı % 88-90 civarında olursa, siyasi partilerin alacağı toplam oy sayısı 1 milyon 190 bin civarında olacaktır. Şu anda 11 milletvekilimiz var ancak 24 Haziran seçimlerinde 13 milletvekilimiz olacak.

Seçmen sayılarının sadece alınan oy miktarına göre hesaplanmadığı bir seçim sistemi var. Yapılan ittifaklarla vekil belirleme yöntemleri hesapları baştan başa değiştiriyor. İttifak partilerine verilen oylar bile hesaplanırken, ittifakta yer alan partilerin kendi aldıkları oy yüzdelerine göre paylaşılacak.

Durumu özetlersek:

Ak Parti’nin Kocaeli’deki genel oy oranı yaklaşık % 50 civarında. Bu oranın yüzde 7-8 oranında azalacağını düşünüyorum. Bunda genel siyasetin de etkisi var, milletvekili listesi ve yerel sorunlar yüzünden oluşan tepkinin de. Cumhurbaşkanlığında Recep Tayyip Erdoğan’a oy verecek bir kesimin meclis listesinde Ak Parti yerine MHP ya da SP’yi tercih edeceğini düşünüyorum. Ak Parti’nin Kocaeli’de 6 vekil çıkarma ihtimali yüksek. 8. Sıradaki Hakan Höbek ve 9. Sıradaki Ufuk Ekinci’nin sıralama hatası Gebze adına gerçekten üzücü. Mecliste çok görmek istediğim Doktor Höbek’in şansı olmakla birlikte Ekinci’ye bir mucize gerekecektir. Höbek 7’nci sırada olsaydı Ak Parti’nin vekil sayısını 6 değil 7 diye öngörürdüm.

Ak Parti’den 6 vekilden daha düşük bekleyenlere ise katılmıyorum. Çünkü her seçimde aynı beklentinin hayal kırıklığına dönüştüğünü de unutmamak lazım. Yüzde 40’ların üzerinde kemik oyu olan bir parti nasıl olur da 6’dan az alabilir ki?

CHP, Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce sayesinde büyük bir coşku ve ivme kazandı ancak milletvekili listesinin aynı kalması, seçmeni alternatiflere itebilir. Cumhurbaşkanlığında Muharrem İnce yüzde 30’lara dayanır ancak milletvekilliğinde yüzde 19-21 aralığında kalabilir.

MHP her seçimde eriyor. 7 Haziran’da 161 bin, 1 Kasım’da 123 bine gerilemiş. MHP seçmen sayısı yaklaşık 180 binlerde yani 2 milletvekili potansiyeline sahip.  Ancak bu vekilin birisinin İYİ Parti’ye kayacağını düşünürsek 1 milletvekili çıkaracak potansiyel kalmış olur. Oy oranı yüzde 7 civarında olabilir.

İYİ partinin en yüksek oy potansiyeli küskün MHP’liler olmakla birlikte diğer partilerden de ciddi oy alacaktır. İYİ Parti’nin 1 milletvekilliği garanti, 2 sürpriz olmaz. Oy oranları yüzde 12-14 civarında olabilir.

HDP, olağanüstü bir durum olmazsa barajı aşabilir ve bölgemizden bir milletvekili çıkarır. Yüzde 7-8’lik oy oranları buna yetebilir.

Etti 12. Son milletvekiline en yakın partiler SP, İYİ ve ikisi alamazsa Ak Parti.

SP, bugüne kadar sokakta kendisine, sandıkta Ak Parti’ye çalıştı. Çünkü hep baraj sorunu vardı. Oysa şimdi baraj sorunu yok. Eğer kendi seçmenleri ile birlikte Ak Parti’ye küskün muhafazakarların da oyunu alırlarsa  –zor olmakla birlikte ama imkansız değil- milletvekilliği kazanırlar.

SP olasılığının dışında İYİ Parti’nin 2’nci vekilliği daha yakın. SP hiç çıkaramaz, İYİ 1’de kalırsa, Ak Parti 7’yi bulur.

Sonuç olarak;

Yüksek olasılık, Ak Parti 6, CHP 3, İYİ 1, MHP 1, HDP 1 SP 1

Düşük olasılık; Ak Parti 7, CHP 3, İYİ 1, MHP 1, HDP 1.

Sürpriz olasılık; Ak Parti 8, CHP 3, İYİ 1, MHP 1.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise ilk turda Cumhur ittifakı % 46-47, Millet ittifakı % 42-43, Selahattin Demirtaş % 10-11, Doğu Perinçek % 0,5-1